Kur'an-ı Kerim Keşfi Ara

Hac suresi

Hac suresi, 74. ayet

Hac suresi, 74. ayet. مَا قَدَرُوا۟ ٱللَّهَ حَقَّ قَدْرِهِۦٓ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ

mâ ḳaderü-llâhe ḥaḳḳa ḳadrih. inne-llâhe leḳaviyyün `azîz.

Diyanet İşleri

Allah'ın kadrini gereği gibi bilemediler. Şüphesiz Allah kuvvetlidir, mutlak güç sahibidir.

26 meali daha karşılaştır →

Mishary Rashid Alafasy murattal — ölçülü tempo 1

Sureyi kesintisiz dinle, okunan kelime işaretlensin

Okuma günlüğüne ekle

Bağlam2

Hac 71–77 · surenin 74. ayeti / 78

Konu Sinek meseli; rükû, secde ve cihad Hac 73–78 3

  1. Hac 71

    Onlar, Allah'ı bırakıp, hakkında Allah'ın hiçbir delil indirmediği, kendilerinin de hakkında hiçbir bilgilerinin bulunmadığı şeylere kulluk ederler. Zalimlerin hiçbir yardımcısı yoktur.

  2. Hac 72

    Kendilerine ayetlerimiz açık açık okunduğu zaman, o kafirlerin yüz ifadelerinden inkarlarını anlarsın. Neredeyse, kendilerine ayetlerimizi okuyanlara hışımla saldıracaklar. De ki: "Şimdi size bu durumdan daha beterini haber vereyim mi: Ateş.. Allah, onu kafirlere vaad etti. Ne kötü varış yeridir orası!"

  3. Hac 73

    Ey insanlar! Size bir örnek verildi. Şimdi ona iyi kulak verin. Sizin Allah'tan başka taptıklarınız bir sinek dahi yaratamazlar, hepsi bunun için toplansalar bile. Eğer sinek onlardan bir şey kapsa, bunu ondan kurtaramazlar. İsteyen de aciz, istenen de.

  4. 74

    Allah'ın kadrini gereği gibi bilemediler. Şüphesiz Allah kuvvetlidir, mutlak güç sahibidir.

  5. Hac 75

    Allah, meleklerden de resuller seçer, insanlardan da. Şüphesiz Allah, hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir.

  6. Hac 76

    Onların önlerindekini de (yaptıklarını da), arkalarındakini de (yapacaklarını da) bilir. Bütün işler hep Allah'a döndürülür.

  7. Hac 77

    Ey iman edenler, rüku edin, secde edin, Rabbinize kulluk edin ve hayır işleyin ki kurtuluşa eresiniz.

Tefsir4

2 eser · ayetin kendisi değil, ona getirilmiş yorum

Tefsîru's-Sa'dî 5

Teysîru'l-Kerîmi'r-Rahmân fî Tefsîri Kelâmi'l-Mennân (Türkçe)

Abdurrahman b. Nâsır es-Sa'dî (v. 1957)

Bu metin 73–74. ayetler için yazılmıştır.

73. Bu, Yüce Allah’ın putlara tapmanın ne kadar çirkin olduğuna, putlara tapanların akıllarının ne derece eksik olduğuna, tapanların da kendilerine tapınılanların da ne kadar zayıf olduğuna dair verdiği bir misaldir. Yüce Allah şöyle buyurmaktadır: “Ey insanlar!” Bu, mü’minlere de kâfirlere de yönelik bir hitaptır. Bu hitap ile mü’minlerin ilmi ve basireti artarken kâfirlere karşı da delil ortaya konmaktadır. “Bir misal verildi, ona kulak verin.” Bu misali iyi dinleyin, muhtevasını iyi kavrayın. Sakın ha bu misali gafil kalplerle, ilgisiz kulaklarla dinlemeyin. Kalbinizle ve kulaklarınızla bunu iyice bellemeye çalışın. İşte o misal: “Allah’ın dışında kendilerine yalvardıklarınız” bu, Allah’ın dışında dua edilen ve tapınılan bütün varlıkları kapsar “hepsi bir araya toplansalar bile asla” sizin nazarınızda mahlukatın en basiti, en değersizi olan “bir sinek dahi yaratamazlar.” Bu tapındığınız varlıklar, bu zayıf yaratığı var edemeyeceklerine göre ondan daha büyük ve güçlü bir varlığı asla var edemezler. Bu durumun daha da ötesi ise şudur: “Hatta bir sinek onlardan bir şey kapsa onu bile ondan geri alamazlar.” Bu da acizliğin en ileri derecesidir. Allah’tan başka kendisine tapınılan “isteyen de âciz” bu örnekte sinek olarak anılan “istenen de.” Yani her ikisi de acizdir, güçsüzdür. Bu güçsüz, aciz ve sahte ilahlara bağlanarak onları alemlerin Rabbi konumunda görenler ise hepsinden de daha güçsüz ve daha acizdir.

74. İşte böylesi kimseler “Allah’ı gereği gibi tanıyamadılar.” Çünkü bütün yönleri ile aciz ve muhtaç olan bir varlığı, bütün yönleri ile güçlü ve hiçbir şeye muhtaç olmayan varlık ile denk tuttular. Kendisine de başkasına da bir fayda sağlayamayan, gelecek bir zararı önleyemeyen, öldüremeyen, hayat veremeyen, ölümden sonra diriltemeyen bir yaratığı; fayda veren, zarar veren, istediğini bağışlayan, istemediğini engelleyen, mülkün mutlak sahibi, mutlak hükümranı ve mülkünde bütün türleri ile tasarrufta bulunan mutlak tasarruf sahibi ile eşit kabul ettiler. “Şüphesiz Allah çok güçlüdür, Azizdir.” Gücü de kemal derecesindedir, izzeti de kemal derecesindedir. Bütün yaratıkların mukadderatının O’nun elinde olması, hiçbir kimsenin O’nun irade ve meşîeti olmaksızın harekete geçememesi, hareket halinde iken duramaması, O’nun gücünün ve izzetinin kemalindendir. Allah’ın dilediği olur, dilemediği olmaz. Gökleri ve yeri yok olmasınlar diye tutması, ilkinden sonuna kadar bütün yaratıkları tek bir çığlık ile ölümlerinden sonra diriltecek olması, zorbaları ve azgın ümmetleri pek önemsiz bir şeyle ve sadece azabından bir kamçı ile helâk etmiş olması… hep O’nun kuvvetinin kemalinin bir tecellisidir.

el-Muhtasar 6

el-Muhtasar fî Tefsîri'l-Kur'âni'l-Kerîm (Türkçe)

Merkezü Tefsîr li'd-Dirâsâti'l-Kur'âniyye

Onlar Allah'ın yaratmış olduğu bazı canlılara ibadet ederek Yüce Allah'ı hakkıyla tazim edemediler. Şüphesiz Yüce Allah güçlüdür, gökleri, yeri ve ikisi arasındakileri yaratması güç ve kudretindendir. Müşriklerin ibadet ettiği hiçbir şeyi yaratamayan, zelil ve zayıf putların aksine Yüce Allah hiç kimsenin kendisine galip gelemeyeceği mutlak güç sahibidir.

Kelimeler

9 kelime · kök bağlantısı bütün geçişlere götürür
  1. مَا ma
  2. قَدَرُوا۟ kaderu takdir edemediler kök: قدر
  3. ٱللَّهَ llahe Allah'ı kök: اله
  4. حَقَّ hakka hakkıyle kök: حقق
  5. قَدْرِهِۦٓ ۗ kadrihi kadrini kök: قدر
  6. إِنَّ inne şüphesiz
  7. ٱللَّهَ llahe Allah kök: اله
  8. لَقَوِىٌّ lekaviyyun kuvvetlidir kök: قوي
  9. عَزِيزٌ azizun üstündür kök: عزز

Keşif7

Bu ayet neyle ilişkili

Kavramlar

İlgili ayetler 8 bağ · gerekçesi yanında yazar

  • Âl-i İmrân 26

    Aynı kök: عزز (120 geçiş) · Ortak kavram: İzzet · Ortak kavram: Kader

    De ki: "Ey mülkün sahibi olan Allah'ım! Sen mülkü dilediğine verirsin. Dilediğinden de mülkü çeker alırsın. Dilediğini aziz edersin, dilediğini zelil…

  • En'âm 96

    Aynı kök: عزز (120 geçiş) · Ortak kavram: İzzet · Ortak kavram: Kader

    O, karanlığı yarıp sabahı çıkarandır. Geceyi dinlenme zamanı, güneşi ve ayı da ince birer hesap ölçüsü kıldı. Bütün bunlar mutlak güç sahibinin,…

  • Yâsîn 38

    Aynı kök: عزز (120 geçiş) · Ortak kavram: İzzet · Ortak kavram: Kader

    Güneş de kendi yörüngesinde akıp gitmektedir. Bu, mutlak güç sahibi, hakkıyla bilen Allah'ın takdiri (düzenlemesi)dir.

  • Hûd 66

    Aynı kök: قوي (42 geçiş) · Aynı kök: عزز (120 geçiş) · Ortak kavram: İzzet

    (Helak) emrimiz geldiğinde Salih'i ve beraberindeki iman etmiş olanları tarafımızdan bir rahmetle helaktan ve o günün rezilliğinden kurtardık.…

  • Hac 40

    Aynı kök: قوي (42 geçiş) · Aynı kök: عزز (120 geçiş) · Ortak kavram: İzzet

    Onlar, haksız yere, sırf, "Rabbimiz Allah'tır" demelerinden dolayı yurtlarından çıkarılmış kimselerdir. Eğer Allah'ın, insanların bir kısmını bir…

  • Ahzâb 25

    Aynı kök: قوي (42 geçiş) · Aynı kök: عزز (120 geçiş) · Ortak kavram: İzzet

    Allah, inkar edenleri, hiçbir hayra ulaşmaksızın kin ve öfkeleriyle geri çevirdi. Allah, savaşta mü'minlere kafi geldi. Allah, kuvvetlidir, mutlak…

  • Bakara 20 olası

    Ortak kavram: Kader · Ortak kavram: Kudret ve Ölçü

    Şimşek neredeyse gözlerini alıverecek. Önlerini her aydınlatışında ışığında yürürler. Karanlık çökünce dikilip kalırlar. Allah dileseydi, elbette…

  • Bakara 106 olası

    Ortak kavram: Kader · Ortak kavram: Kudret ve Ölçü

    Biz herhangi bir ayetin hükmünü yürürlükten kaldırır veya onu unutturur (ya da ertelersek), yerine daha hayırlısını veya mislini getiririz. Allah'ın…

Bu ayeti taşıyan yazmalar 8

74 yazma · en eski 5 tanesi

Tamamı: yazma kataloğu

Diğer mealler9

26 meal daha · Diyanet İşleri yukarıda
Karşılaştır — hangi mealler görünsün?

Seçim bu sayfada geçerlidir; başka bir ayete geçince sıfırlanır. Saklamak tarayıcıda betik çalıştırmayı gerektirirdi, okuma ekranında betik çalıştırmıyoruz.

Hiçbir meal işaretlenmedi. Yukarıdaki listeden en az bir meal seçin ya da “yalnızca işaretlediklerimi göster” kutusunu kapatın.

Mustafa İslamoğlu

Onlar, Allah'ın gücünü gereği gibi kavrayıp takdir edemiyorlar: nitekim Allah her şeye muktedir olan yüce bir otorite sahibidir.

Muhammed Esed

Bu (konuda hataya düşe)nler Allah'ın gücünü gereği gibi kavrayıp değerlendiremiyorlar; çünkü Allah, her şeyi hükmü altında tutan en yüce iktidar Sahibidir.

Ahmed Hulusi

ALLAH'ı (adıyla işaret edileni) hakkıyla değerlendiremediler! Muhakkak ki Allah Kaviyy'dir, Aziyz'dir (güçlü ve gücünü karşı konulmaz şekilde kullanandır).

Ali Bulaç

Onlar, Allah'ın kadrini hakkıyla takdir edemediler. Şüphesiz Allah, güç sahibidir, azizdir.

Ali Özek ve heyeti

Onlar, (Bu âciz putları Allah'a ortak koşmak suretiyle) Allah'ın kadrini hakkıyla bilemediler. Hiç şüphesiz Allah, çok kuvvetlidir, çok üstündür.

Ali Rıza Safa

Allah'ın değerini gereği gibi ölçümleyemediler. Kuşkusuz, Allah, Kudretlidir; Üstündür.

Bayraktar Bayraklı

Onlar Allah'ı gereği gibi değerlendiremediler. Şüphesiz Allah çok kuvvetlidir; çok üstündür.

Edip Yüksel

Onlar ALLAH'a gereken değeri vermediler. ALLAH elbette Güçlüdür, Üstündür.

Edip Yüksel (Eski Baskı)

Onlar ALLAH'a gereken değeri vermediler. ALLAH elbette Güçlüdür, Üstündür.

Elmalılı (sadeleştirilmiş)

Allah'ın yüceliğini gereği gibi takdir edemediler; Gerçekten Allah çok güçlü, çok üstündür.

Elmalılı Hamdi Yazır

Allahın kadrini gereği gibi takdir edemediler, hakıkat Allah, yegane kaviy, yegane azizdir

Erhan Aktaş

Allah'ı gereği gibi takdir edemediler! dipnot 1 Kuşkusuz Allah, Mutlak Güç Sahibi'dir, Mutlak Üstün Olan'dır.

Erhan Aktaş — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    O'nun yüceliğini ve gücünü kavrayamadılar. O'na şirk koştular. O'na nankörlük ettiler…

Erhan Aktaş (10. Baskı)

Allah'ı gereği gibi takdir edemediler dipnot 1 . Kuşkusuz Allah, Mutlak Güç Sahibi'dir, Mutlak Üstün Olan'dır.

Erhan Aktaş (10. Baskı) — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    O'nun yüceliğini ve gücünü kavrayamadılar. O'na şirk koştular. O'na nankörlük ettiler...

Erhan Aktaş (Eski Baskı)

Allah'ı gereği gibi takdir edemediler dipnot 1 . Kuşkusuz Allah, Mutlak Güç Sahibi'dir, Mutlak Üstün Olan'dır.

Erhan Aktaş (Eski Baskı) — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    O'nun yüceliğini ve gücünü kavrayamadılar. O'na şirk koştular. O'na nankörlük ettiler…

Gültekin Onan

Onlar, Tanrı'nın gerçek gücünü ölçemediler / değerlendiremediler veya onlar Tanrı'nın gücünü gerçekten / gerektiği gibi değerlendiremediler. De ki: Kuşkusuz Tanrı güç sahibidir, azizdir.

Hasan Basri Çantay

Onlar Allahın kadrini hakkıyle ölçemediler. Şübhe yok ki Allah yegane kuvvet saahibidir, mutlak gaalibdir.

İbni Kesir

Onlar Allah'ı gereği gibi takdir edemediler. Muhakkak ki Allah; Kavi'dir, Aziz'dir.

Mehmet Alagaş

(73-74) Ey insanlar, size misal verilmektedir , onu işitin, muhakkak ki Allah’tan başka dua ettikleriniz bir sinek / zübeb dahi yaratamazlar, bir araya gelseler dahi yapamazlar, sinek o putlardan bir şey kapsa bu kaptığını ondan geri kurtaramazlar. İsteyen / talip zayıf / aciz, istenilen / matlup zayıf / aciz, Allah’ın takdir etmesini / güç yetirip ayarlamasını hakkıyla gerçek manada takdir edemediler, muhakkak ki Allah kuvvetlidir, saygındır.

Rowwad Tercüme Merkezi

Allah’ın kadrini gereği gibi bilemediler. Şüphesiz Allah kuvvetlidir, mutlak güç sahibidir.

Süleyman Ateş

Allah'ı layikıyle takdir edemediler (O'nu gereği gibi bilemediler). Allah kuvvetlidir, üstündür.

Süleymaniye Vakfı (Eski Baskı)

Allah'ı gereği gibi değerlendiremediler. Oysa Allah güçlüdür, her işin üstesinden gelir.

Şaban Britch

Onlar, Allah’ı hakkıyla takdir edemediler. Oysa Allah güçlüdür, azizdir.

Şaban Piriş

Onlar, Allah'ı hakkıyla takdir edemediler. Oysa Allah güçlüdür, azizdir.

Yaşar Nuri Öztürk

Allah'ı, şanına yaraşır biçimde takdir edemediler. Allah elbette Kavi'dir, Aziz'dir.

İngilizce çeviriler

(27)

Abdel Khalek Himmat

They -the Meccan infidels- did not credit Allah with the attributes asserted as His own. Indeed, Allah is Qawiyun (Omnipotent) and Azizun, The Almighty Who prevails against the whole and all in all.

Abdul Haleem

They have no grasp of God’s true measure: God is truly most strong and mighty.

Abdullah Yusuf Ali

No just estimate have they made of Allah: for Allah is He Who is strong and able to Carry out His Will.

Abul A'la Maududi

They have not formed a true estimate of Allah. Indeed, Allah is All-Powerful, All-Mighty.

Aisha Bewley

They do not measure Allah with His true measure. Allah is All-Strong, Almighty.

Al-Hilali & Khan

They have not estimated Allâh His Rightful Estimate. Verily, Allâh is All-Strong, All-Mighty.

Ali Quli Qarai

They do not regard Allah with the regard due to Him. Indeed Allah is all-strong, all-mighty.

Amatul Rahman Omar

They do not appreciate Allâh as He should be appreciated (and no true concept of His attribute they have formed to pay Him the respect He deserves). Surely, Allâh is All-Powerful, All-Mighty.

Arthur John Arberry

They measure not God with His true measure; surely God is All-strong, All-mighty.

Bijan Moeinian

They do not appreciate the Lord the way He should be appreciated. God is Strong and Almighty.

E. Henry Palmer

They do not value God at His true value; verily, God is powerful, mighty.

Edip-Layth

They have truly underestimated God's power. God is Powerful, Noble.

George Sale

They judge not of God according to his due estimation: For God is powerful and mighty.

Hamid S. Aziz

O mankind! A similitude is coined for you, so pay heed to it. Verily, those on whom you call beside Allah could never create a fly even if they combine together to do it. And if the fly should snatch something from them they could not rescue it from it. So weak are both the seeker and the sought.

Mahmoud Ghali

In no way have they estimated Allah His true estimation; surely Allah is indeed Ever-Powerful, Ever-Mighty.

Marmaduke Pickthall

They measure not Allah His rightful measure. Lo! Allah is Strong, Almighty.

Mohamed Ahmed - Samira

They do not esteem God with the right estimation. God is surely all-powerful and all-mighty.

Muhammad Asad

No true understanding of God have they [who err in this way]: for, verily, God is most powerful, almighty!

Mustafa Khattab

They have not shown Allah the reverence He deserves. Surely Allah is All-Powerful, Almighty.

Progressive Muslims

They have truly underestimated God's power. God is Powerful, Noble.

Rashad Khalifa

They do not value GOD as He should be valued. GOD is the Most Powerful, the Almighty.

Sahih International

They have not appraised Allah with true appraisal. Indeed, Allah is Powerful and Exalted in Might.

Sam Gerrans

They measured God not with the measure due Him; God is strong, and exalted in might.

Shabbir Ahmed

They esteem not Allah as He must be esteemed. In fact, Allah is the One, Mighty, All Powerful. (6:92), (39:67).

Syed Vickar Ahamed

They have not made a true estimate of Allah: For Allah is He Who is strong (Qhavi) and Almighty (Aziz to carry out His Will).

Taqi Usmani

They did not recognize Allah in His true esteem. Indeed Allah is Powerful, Mighty.

The Monotheist Group

They have truly underestimated the power of God; for God is Powerful, Noble.

Notlar ve kaynaklar

  1. Kaynaklı bilgi — Hac suresi, 74. ayet kıraati — Mishary Rashid Alafasy. EveryAyah — ayet ayet kıraat arşivi · Kayıtlar kârîlere aittir; arşiv ücretsiz dağıtım için yayımlanır. İzin proje sahibi tarafından yürütülür (karar 2026-09-06).
    ↩
  2. Bağlam metinleri Diyanet İşleri mealindendir; bu ayetin bütün mealleri aşağıdadır. Birleşik numaralar (Diyanet İşleri bu ayetleri tek metin olarak veriyor) aralık olarak yazılır. ↩
  3. Konu başlıkları platform derlemesidir; bir tefsirden alınmamıştır. ↩
  4. Tefsir ayetin kendisi değil, ona getirilmiş bir YORUMDUR; her eser kendi geleneğinden konuşur ve aralarında fark olabilir. Yukarıdaki 2 eser tek doğru olarak değil, kaynağıyla birlikte verilir (plan §12.9). ↩
  5. QuranEnc.com · sürüm 1.0.0 · anahtar turkish_saadi. Rowwad Tercüme Merkezi gözetiminde Türkçeye çevrildi. Selefî geleneğe ait bir tefsirdir; tek başına değil, kaynak etiketiyle ve başka tefsirlerle birlikte gösterilmelidir (plan §12.9).
    Kaynaklı bilgi — Hac suresi, 74. ayet tefsiri — Tefsîru's-Sa'dî. QuranEnc — Kral Fahd Kur'an-ı Kerim Basım Kompleksi · quranenc.com — yeniden yayin izinli; degistirilmeden, kaynak ve surum belirtilerek
    ↩
  6. Kur'an bütünlüğünü gözeten kısa/özet tefsir; bir kurul eseridir, tek müellifi yoktur. QUL kaynak 258 üzerinden alındı (indirme oturum açmayı gerektirir).
    Kaynaklı bilgi — Hac suresi, 74. ayet tefsiri — el-Muhtasar. QUL — Quranic Universal Library (Tarteel) · Yeniden yayın izinli — izin proje sahibi tarafından alındı (2026-09-06)
    ↩
  7. Her bağın gerekçesi yanında yazar. Bunlar yorum değil, ortak kıssa / olay / kök / kavram sayımıdır. Meal parçaları Diyanet İşleri mealindendir. ↩
  8. Görüntüler kullanım kısıtlı olduğu için burada gösterilmez, kaynağa bağlanır. Kaynak: Corpus Coranicum (BBAW), CC BY-SA 4.0. ↩
  9. Mealler arasındaki fark yorum farkıdır; hiçbiri tek doğru olarak sunulmaz. ↩