Peygamber kıssası

Hz. Yûnus

Kavmini bırakıp giden, gemide kura ile denize atılan ve balığın karnında Allah'ı tesbih edip kurtarılan peygamber. Kavmi ise uyarıyı ciddiye alıp iman eden ve azaptan kurtulan tek kavim olarak anılır.

Kıssanın geçtiği yerler

Sırayla; her konumun güven derecesi yazılı
  1. 1 Nînevâ gelenek Ninova harabeleri (Musul karşısı) Gönderildiği şehir; Kur'an ad vermez.

Konum güven dereceleri ve kaynak notları harita sayfasında.

Anlatı

Ayetler kıssanın akışına göre sıralandı · meal: Diyanet İşleri
  1. 1

    Gemi, kura ve balık

    Sâffât 139-148
    1. Sâffât suresi, 139. ayet — tek başına aç

      Sâffât suresi, 139. ayet. وَإِنَّ يُونُسَ لَمِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ

      Şüphesiz Yunus da peygamberlerdendi.

    2. Sâffât suresi, 140. ayet — tek başına aç

      Sâffât suresi, 140. ayet. إِذْ أَبَقَ إِلَى ٱلْفُلْكِ ٱلْمَشْحُونِ

      Hani o kaçıp yüklü gemiye binmişti.

    3. Sâffât suresi, 141. ayet — tek başına aç

      Sâffât suresi, 141. ayet. فَسَاهَمَ فَكَانَ مِنَ ٱلْمُدْحَضِينَ

      Gemidekilerle kur'a çekmiş ve kaybedenlerden olmuştu.

    4. Sâffât suresi, 142. ayet — tek başına aç

      Sâffât suresi, 142. ayet. فَٱلْتَقَمَهُ ٱلْحُوتُ وَهُوَ مُلِيمٌ

      Böylece, Yunus kendini kınayıp dururken balık onu yuttu.

    5. Sâffât suresi, 143. ayet — tek başına aç

      Sâffât suresi, 143. ayet. فَلَوْلَآ أَنَّهُۥ كَانَ مِنَ ٱلْمُسَبِّحِينَ

      (143-144) Eğer o, Allah'ı tespih edip yüceltenlerden olmasaydı, mutlaka insanların diriltileceği güne kadar balığın karnında kalırdı.

    6. Sâffât suresi, 144. ayet — tek başına aç

      Sâffât suresi, 144. ayet. لَلَبِثَ فِى بَطْنِهِۦٓ إِلَىٰ يَوْمِ يُبْعَثُونَ

      (143-144) Eğer o, Allah'ı tespih edip yüceltenlerden olmasaydı, mutlaka insanların diriltileceği güne kadar balığın karnında kalırdı.

    7. Sâffât suresi, 145. ayet — tek başına aç

      Sâffât suresi, 145. ayet. فَنَبَذْنَٰهُ بِٱلْعَرَآءِ وَهُوَ سَقِيمٌ

      Derken biz onu hasta bir halde sahile attık.

    8. Sâffât suresi, 146. ayet — tek başına aç

      Sâffât suresi, 146. ayet. وَأَنۢبَتْنَا عَلَيْهِ شَجَرَةً مِّن يَقْطِينٍ

      Üzerine geniş yapraklı bir ağaç bitirdik.

    9. Sâffât suresi, 147. ayet — tek başına aç

      Sâffât suresi, 147. ayet. وَأَرْسَلْنَٰهُ إِلَىٰ مِا۟ئَةِ أَلْفٍ أَوْ يَزِيدُونَ

      Biz onu yüz bin, yahut daha fazla insana peygamber olarak gönderdik.

    10. Sâffât suresi, 148. ayet — tek başına aç

      Sâffât suresi, 148. ayet. فَـَٔامَنُوا۟ فَمَتَّعْنَٰهُمْ إِلَىٰ حِينٍ

      Nihayet onlar iman ettiler. Biz de onları bir süreye kadar geçindirdik.

  2. 2

    Karanlıklar içinde yakarış

    Enbiyâ 87-88
    1. Enbiyâ suresi, 87. ayet — tek başına aç

      Enbiyâ suresi, 87. ayet. وَذَا ٱلنُّونِ إِذ ذَّهَبَ مُغَٰضِبًا فَظَنَّ أَن لَّن نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادَىٰ فِى ٱلظُّلُمَٰتِ أَن لَّآ إِلَٰهَ إِلَّآ أَنتَ سُبْحَٰنَكَ إِنِّى كُنتُ مِنَ ٱلظَّٰلِمِينَ

      Zünnun'u da hatırla. Hani öfkelenerek (halkından ayrılıp) gitmişti de kendisini asla sıkıştırmayacağımızı sanmıştı. Derken karanlıklar içinde, "Senden başka hiçbir ilah yoktur. Seni eksikliklerden uzak tutarım. Ben gerçekten (nefsine) zulmedenlerden oldum" diye dua etti.

    2. Enbiyâ suresi, 88. ayet — tek başına aç

      Enbiyâ suresi, 88. ayet. فَٱسْتَجَبْنَا لَهُۥ وَنَجَّيْنَٰهُ مِنَ ٱلْغَمِّ وَكَذَٰلِكَ نُـۨجِى ٱلْمُؤْمِنِينَ

      Biz de duasını kabul ettik ve kendisini kederden kurtardık. İşte biz mü'minleri böyle kurtarırız.

  3. 3

    Kıyıya atılış ve Rabbin lütfu

    Kalem 48-50
    1. Kalem suresi, 48. ayet — tek başına aç

      Kalem suresi, 48. ayet. فَٱصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُن كَصَاحِبِ ٱلْحُوتِ إِذْ نَادَىٰ وَهُوَ مَكْظُومٌ

      Sen, Rabbinin hükmüne sabret. Balık sahibi (Yunus) gibi olma. Hani o, (balığın karnında) kederli bir halde Rabbine yakarmıştı.

    2. Kalem suresi, 49. ayet — tek başına aç

      Kalem suresi, 49. ayet. لَّوْلَآ أَن تَدَٰرَكَهُۥ نِعْمَةٌ مِّن رَّبِّهِۦ لَنُبِذَ بِٱلْعَرَآءِ وَهُوَ مَذْمُومٌ

      Şayet Rabbinden ona bir nimet yetişmemiş olsaydı, o mutlaka kınanmış bir halde ıssız bir yere atılacaktı.

    3. Kalem suresi, 50. ayet — tek başına aç

      Kalem suresi, 50. ayet. فَٱجْتَبَٰهُ رَبُّهُۥ فَجَعَلَهُۥ مِنَ ٱلصَّٰلِحِينَ

      (Fakat böyle olmadı.) Rabbi onu (peygamber olarak) seçti ve salih kimselerden kıldı.

  4. 4

    İman eden kavim

    Yûnus 98
    1. Yûnus suresi, 98. ayet — tek başına aç

      Yûnus suresi, 98. ayet. فَلَوْلَا كَانَتْ قَرْيَةٌ ءَامَنَتْ فَنَفَعَهَآ إِيمَٰنُهَآ إِلَّا قَوْمَ يُونُسَ لَمَّآ ءَامَنُوا۟ كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ ٱلْخِزْىِ فِى ٱلْحَيَوٰةِ ٱلدُّنْيَا وَمَتَّعْنَٰهُمْ إِلَىٰ حِينٍ

      Yunus'un kavminden başka, keşke (azabı görmeden) iman edip, imanı kendisine fayda veren bir tek memleket halkı olsaydı! (Yunus'un kavmi) iman edince, dünya hayatında (sürüklenebilecekleri) rezillik azabını onlardan uzaklaştırmış ve onları belli bir zamana kadar yararlandırmıştık.

Dersler

Her madde bir kaynağa dayanır; platform yorumu eklenmez
  1. Yûnus'un balığın karnındaki duası, tefsirlerde darlıkta tevhid ve itirafın örneği olarak ele alınır.

    TDV İslâm Ansiklopedisi YÛNUS maddesi — islamansiklopedisi.org.tr/yunus

  2. Kavminin iman edip azabın kaldırılması, uyarıya karşılık vermenin sonuç değiştirdiğine örnek gösterilir.

    TDV İslâm Ansiklopedisi YÛNUS maddesi — islamansiklopedisi.org.tr/yunus

Bağlantılar

Keşfet — bu kıssanın medyası

Gerçek belgeler3

Arkeoloji2
  • Nînevâ — Adad Kapısı

    Arkeoloji

    Nînevâ — Adad Kapısı

    Yûnus kıssası, İslâmî gelenekte Nînevâ ile ilişkilendirilir. Kur'an bir koordinat vermez.

    Ayet: Yûnus 98 · Sâffât 139-148

    Kaynak
    Wikimedia Commons
    Yazar
    Fredarch
    Tarih
    1990-04
    Lisans
    CC BY-SA

    Fredarch · http://en.wikipedia.org/wiki/Image:Adad_gate_exterior_entrance_north3.JPG · CC BY-SA 3.0

    Kaynağı görüntüle

  • Asurbanipal dönemi saray kabartmaları.

    Arkeoloji

    Nînevâ kabartmaları (MÖ 668-627)

    Asurbanipal dönemi saray kabartmaları.

    Asur dönemine ait sanat eserleridir; kıssayla doğrudan kanıt ilişkisi yoktur.

    Kaynak
    Wikimedia Commons
    Yazar
    SpeakingArch
    Tarih
    2026-07-15
    Lisans
    CC BY-SA

    SpeakingArch · Own work · CC BY-SA 4.0

    Kaynağı görüntüle

Tarihsel belge1
  • Nînevâ'nın MÖ 612'de düşüşünü kaydeden Babil kroniği tableti.

    Tarihsel belge

    Nînevâ'nın Düşüşü Kroniği (BM 21901)

    Nînevâ'nın MÖ 612'de düşüşünü kaydeden Babil kroniği tableti.

    Tablet Nînevâ'nın yıkılışını kaydeder; Yûnus kıssasıyla doğrudan bir ilişkisi kurulmamıştır.

    Kaynak
    Wikimedia Commons
    Yazar
    Zunkir
    Tarih
    2022-08-24 11:35:02
    Lisans
    CC BY-SA

    Zunkir · Own work · CC BY-SA 4.0

    Kaynağı görüntüle