Burûc suresi

Burûc suresi, 4. ayet

Burûc suresi, 4. ayet. قُتِلَ أَصْحَٰبُ ٱلْأُخْدُودِ

ḳutile aṣḥâbü-l'uḫdûd.

Diyanet İşleri

(3-5) Şahitlik edene ve şahitlik edilene andolsun ki, (mü'minleri yakmak için) hendek kazıp (içinde) alevli ateş yakanlar lanetlenmiştir.

26 meali daha karşılaştır →

Mishary Rashid Alafasy murattal — ölçülü tempo 1

Sureyi kesintisiz dinle, okunan kelime işaretlensin

Okuma günlüğüne ekle

Bağlam2

Burûc 1–7 · surenin 4. ayeti / 22

Konu Ashâb-ı Uhdûd: hendek sahipleri Burûc 1–10 3

  1. Burûc 1

    Burçlarla dolu göğe andolsun,

  2. Burûc 2

    Va'dedilmiş güne (kıyamete) andolsun,

  3. 3–5

    (3-5) Şahitlik edene ve şahitlik edilene andolsun ki, (mü'minleri yakmak için) hendek kazıp (içinde) alevli ateş yakanlar lanetlenmiştir.

  4. Burûc 6–7

    (6-7) O vakit, ateşin etrafında oturmuş, mü'minlere yaptıklarını seyrediyorlardı.

Tefsir4

2 eser · ayetin kendisi değil, ona getirilmiş yorum

Tefsîru's-Sa'dî 5

Teysîru'l-Kerîmi'r-Rahmân fî Tefsîri Kelâmi'l-Mennân (Türkçe)

Abdurrahman b. Nâsır es-Sa'dî (v. 1957)

Bu metin 4–9. ayetler için yazılmıştır.

4-5. Bu, helâk olmaları için onlara yapılmış bir bedduadır. Hendek, yerde kazılarak açılan çukurlar demektir. Bu hendek sahipleri kâfir bir kavim idiler. Yanlarında da iman eden bir toplum vardı. Dinlerine girmeleri için bu mü’minlere çeşitli baskılar uyguladılar. Mü’minler ise bunu kabul etmedi. Bunun üzerine kâfirler yerde hendekler kazdılar, içinde ateş yaktılar ve etrafında oturdular. Mü’minleri dinlerini değiştirmeye zorlayıp ateşe atmakla tehdit ettiler. İsteklerini kabul edenleri serbest bıraktılar, imanı üzere sabredenleri ise ateşe attılar.

Bu ise Allah’a ve O’nun taraftarları olan mü’minlere karşı yapılan savaşın ve düşmanlığın en ileri derecesidir. Bundan dolayı Yüce Allah, kendisine ve mü’minlere karşı savaş açanları lanetlemiş, onları helâk ve tehdit etmiş ve haklarında şöyle buyurmuştur: “Kahrolsun içi yakacak dolu ateş hendeklerinin sahipleri!”

6-7. Bu, zorbalığın ve katı kalpliliğin en ileri derecesidir. Çünkü onlar, hem Allah’ın âyetlerini inkâr etmiş, onlara karşı inatla direnmiş, hem bu âyetlere bağlı olanlara karşı savaşmış, hem de kalpleri perişan edip parçalayan bu işkencelere uğratmışlardı. Üstelik onları ateşe atarken bir de yanı başlarında durmuşlardı.

8. Bu zorba kâfirlerin mü’minlere bunu yapmalarının tek bir sebebi vardı ki bu sebep de mü’minlerin övülmesini gerektiren ve onun sayesinde mutlu ve bahtiyar oldukları bir sebepti. Bu da Azîz ve Hamîd olan Allah’a iman etmeleriydi. Yani her bir şeye boyun eğdiren, izzet sahibi (Aziz) ve sözlerinde de fiillerinde de vasıflarında de övülmeye layık olan (Hamîd) Allah’a iman etmeleriydi.

9. “O Allah ki göklerin ve yerin hükümranlığı” yaratılma ve kulluk itibari ile “yalnız O’nundur.” Bunlarda dilediği gibi tasarruf eder.

“Allah her şeye şahittir.” Her şeyi bilir, işitir ve görür.

Allah’a karşı karşı koyan bu kimseler, pek güçlü ve kudret sahibi olanın kendilerini azap ile ansızın yakalamasından korkmadılar mı? Yahut onlar, herkesin Allah’ın mülkü olduğunu ve mutlak egemenin izni olmaksızın hiçbir kimsenin bir başkası üzerinde en ufak bir otoriteye sahip olmadığını bilmiyorlar mıydı? Yoksa bunlar Allah’ın, bilgisiyle amellerini çepeçevre kuşatmış olduğunu ve amelleri dolayısı ile kendilerini cezalandıracağını bilmiyorlar mıydı?

Hayır, gerçek şu ki kâfirler, aldanış içerisindedirler. Cahil kimseler ise doğru yolu bilmeyen, şaşkın ve kör kimselerdir.

el-Muhtasar 6

el-Muhtasar fî Tefsîri'l-Kur'âni'l-Kerîm (Türkçe)

Merkezü Tefsîr li'd-Dirâsâti'l-Kur'âniyye

Toprağa büyük bir çukur kazan o kimselere lanet olsun.

Kelimeler

3 kelime · kök bağlantısı bütün geçişlere götürür
  1. قُتِلَ kutile kahroldu kök: قتل
  2. أَصْحَـٰبُ eshabu adamları kök: صحب
  3. ٱلْأُخْدُودِ l-uhdudi hendeğin kök: خدد

Keşif7

Bu ayet neyle ilişkili

İlgili ayetler 7 bağ · gerekçesi yanında yazar

  • Aynı kök: خدد (2 geçiş)

    "Küçümseyerek surat asıp insanlardan yüz çevirme ve yeryüzünde böbürlenerek yürüme! Çünkü Allah, hiçbir kibirleneni, övüngeni sevmez."

  • Aynı kıssa: Ashâb-ı Uhdûd

    Burçlarla dolu göğe andolsun,

  • Aynı kıssa: Ashâb-ı Uhdûd

    Va'dedilmiş güne (kıyamete) andolsun,

  • Aynı kıssa: Ashâb-ı Uhdûd

    (3-5) Şahitlik edene ve şahitlik edilene andolsun ki, (mü'minleri yakmak için) hendek kazıp (içinde) alevli ateş yakanlar lanetlenmiştir.

  • Aynı kök: صحب (97 geçiş)

    İnkar edenler ve ayetlerimizi yalanlayanlara gelince, işte bunlar cehennemliktir. Onlar orada ebedi kalacaklardır.

  • Aynı kök: صحب (97 geçiş)

    Evet, kötülük işleyip suçu benliğini kaplamış (ve böylece şirke düşmüş) olan kimseler var ya, işte onlar cehennemliklerdir. Onlar orada ebedi…

  • Aynı kök: صحب (97 geçiş)

    İman edip salih ameller işleyenler ise cennetliklerdir. Onlar orada ebedi kalacaklardır.

Bu ayeti taşıyan yazmalar 8

62 yazma · en eski 5 tanesi

Tamamı: yazma kataloğu

Diğer mealler9

26 meal daha · Diyanet İşleri yukarıda
Karşılaştır — hangi mealler görünsün?

Seçim bu sayfada geçerlidir; başka bir ayete geçince sıfırlanır. Saklamak tarayıcıda betik çalıştırmayı gerektirirdi, okuma ekranında betik çalıştırmıyoruz.

Hiçbir meal işaretlenmedi. Yukarıdaki listeden en az bir meal seçin ya da “yalnızca işaretlediklerimi göster” kutusunu kapatın.

Mehmet Okuyan

(4, 5) Tutuşturulmuş yakıt(la) dolu o ateş(li) çukur(un) halkı kahrolsun! dipnot 1

Mehmet Okuyan — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    Tefsirlerimizde konuyu, Yemen, Irak, Necran, Suriye, Sümer, Babil, Filistin, Habeşistan veya Anadolu ile dolayısıyla Hz. İbrahim dönemi, Nebukadnezar veya Zerdüşt kralı ya da Himyer kralı Zûnüvâs ile ilişkilendiren yaklaşımlar vardır. Ayette isim kullanılmaması, mesajın evrensele taşınması içindir.

Mustafa İslamoğlu

Kahrolsun hendek ehli!

Muhammed Esed

Onlar (yalnızca) kendilerini yok ederler, o çukuru hazırlayanlar,

Ahmed Hulusi

Öldürüldü o hendek halkı. . .

Ali Bulaç

Kahrolsun Ashab-ı Uhdud

Ali Özek ve heyeti

hendeğe atılanlar öldürüldü.

Ali Rıza Safa

Çukuru hazırlayanların yoldaşları yıkıma uğratıldı! dipnot 584

Ali Rıza Safa — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 584
    "Çukuru hazırlayanların yoldaşları" olarak yazdığımız "Ashab-ı Uhdud" terimi, kimi Kur'an çevirilerinde, "Çukur sahipleri" veya "Hendeğe atılanlar" veya "Kanyon halkı" veya "Kamçıları hendek gibi iz bırakan herifler" biçiminde çevrilmiş; kimi Kur'an çevirilerinde ise "Ashab-ı Uhdud" veya "Uhdudlular" olarak bırakılmıştır.

Bayraktar Bayraklı

- Kahrolsun! Ateşi olan o çukuru kazanlar.

Edip Yüksel

Kanyon halkına yazıklar olsun.

Edip Yüksel (Eski Baskı)

Kanyon halkına yazıklar olsun.

Elmalılı (sadeleştirilmiş)

o hendek sahiplerine la'net edildi.

Elmalılı Hamdi Yazır

Tel'ıyn edildi sahibleri o uhdudun

Erhan Aktaş

Uhdud'un Ashab'ı dipnot 1 kahroldu;

Erhan Aktaş — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    Kur'an'ın ilk muhataplarının çok iyi bildiklerinden kuşku olmayan Ashab'ı Uhdud'un kim olduğu bugün tartışma konusudur. Kur'an, bu konuda kesin bir bilgi vermemektedir. Sonraki ayetlerden anlaşılan bunlar, kazıdıkları çukurda ateş yakıp, iman edenleri o ateşe attıktan sonra onları izleyenlerdir.

Erhan Aktaş (10. Baskı)

Uhdud'un Ashab'ı dipnot 1 kahroldu;

Erhan Aktaş (10. Baskı) — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    Kur'an'ın ilk muhataplarının çok iyi bildiklerinden kuşku olmayan Ashab'ı Uhdud'un kim olduğu bugün tartışma konusudur. Kur'an, bu konuda kesin bir bilgi vermemektedir. Sonraki ayetlerden anlaşılan ve rivayetlere göre bunlar, kazıdıkları çukurda ateş yakıp, inananları o ateşe attıktan sonra onları izleyenlerdir.

Erhan Aktaş (Eski Baskı)

Uhdud'un Ashab'ı dipnot 1 kahroldu;

Erhan Aktaş (Eski Baskı) — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    Kur'an'ın ilk muhataplarının çok iyi bildiklerinden kuşku olmayan Ashab'ı Uhdud'un kim olduğu bugün tartışma konusudur. Kur'an, bu konuda kesin bir bilgi vermemektedir. Sonraki ayetlerden anlaşılan ve rivayetlere göre bunlar, kazıdıkları çukurda ateş yakıp, inananları o ateşe attıktan sonra onları izleyenlerdir.

Gültekin Onan

Kahrolsun Ashab-ı Uhdud.

Hasan Basri Çantay

(4-5) tutuşdurucu (malzeme ile hazırladıkları) o ateş hendeklerin saahibleri gebertilmişdir.

İbni Kesir

Uhdud ashabının canı çıksın,

Mehmet Alagaş

(1-11) Burçlar özelliği olan semaya. Vaad olunan güne. Şahide ve şahi t olunana yemin olsun. Tutuşmuş yakıtla dolu ateş çukuru sahipleri gebertildi. O’nun çevresinde oturmuşlardı. Müminlere yaptıklarına şahit oluyorlardı / seyrediyorlardı. Onlara kızdıkları şeyse Aziz ve Hamid Allaha güvenmeleri / iman etmeleri idi. Semaların ve arzın egemenliği / mülkiyeti (elinde olanla ilgili özgürce tasarrufta bulunma hakkı) ona aittir. Allah her şeye şahittir / şehittir. Muhakkak ki mümin erkek ve kadınları sınayanlar / deneyenler sonra da t övbe etmeyenlere cehennem azabı vardır. Sönmeyen azap onlaradır. İnananlara ve salih amel işleyenlere kesinlikle altlarından nehirler akan cennetler vardır. İşte bu büyük başarıdır.

Rowwad Tercüme Merkezi

Kahrolsun o hendek sahipleri!

Süleyman Ateş

Ki kahroldu o hendeğin adamları

Süleymaniye Vakfı

uzun ve derin hendeklerin sahipleri kahrolup gittiler, dipnot 1

Süleymaniye Vakfı — dipnotlar

  1. metne dön, dipnot 1
    İkinci Himyeriler'in son hükümdarı olan Zunüvas Yahudiliği kabul etmiş, 523'te Necran'ı ele geçirerek Hristiyanlardan Yahudiliğe geçmelerini istemiş, kabul etmeyenleri ateş dolu çukurlara attırarak yaktırmıştır. Rivayetlere göre Zunüvas 120.000 kişi ile Necran'ı kuşatmış, yaklaşık 2.000 kişiyi bir kiliseye doldurarak ateşe vermiştir. Diğer taraftan kazdırdığı uzun ve derin hendeklere odun doldurulmuş, bu odunlar tutuşturulduktan sonra Hristiyanlar içine atılarak yakılmıştır. Zunüvas tarafından öldürülen Hristiyanların sayısı İslami kaynaklarda 20.000, Süryani kaynaklarda ise 4.000 olarak belirtilmektedir. Halkı hendeklere doldurarak öldürme olaylarının tarihte çeşitli zamanlarda meydana geldiği anlaşılmaktadır. Yemen'de Tübba', Babil'de Buhtunnasr, Kostantiniye'de Kral Konstantin devirlerinde benzeri olaylar görülmüştür (DİA, Ashabu'l-Uhdud).

Süleymaniye Vakfı (Eski Baskı)

O çukurun sahipleri kahroldular.

Şaban Britch

Kahrolsun hendek sahipleri!

Şaban Piriş

Kahrolsun hendek sahipleri!

Yaşar Nuri Öztürk

Ki gebertildi o hendekçi grup/o kamçıları hendek gibi iz bırakan herifler,

İngilizce çeviriler

(27)

Abdel Khalek Himmat

Accursed above all and devoted to perdition shall be those who cut the trench to trench on the liberty of the innocent and enjoyed witnessing their torture, their torment and their agony.

Abdul Haleem

damned were the makers of the trench,

Abdullah Yusuf Ali

Woe to the makers of the pit (of fire),

Abul A'la Maududi

the people of the pit were destroyed

Aisha Bewley

cursed be the Companions of the Pit –

Al-Hilali & Khan

Cursed were the people of the Ditch (in the story of the Boy and the King).[1]

Ali Quli Qarai

perish the Men of the Ditch!

Amatul Rahman Omar

(That these disbelievers will face destruction as were) destroyed the Fellows of the Trenches.

Arthur John Arberry

slain were the Men of the Pit,

Bijan Moeinian

That a blazing Hellfire is…

E. Henry Palmer

The fellows of the pit were slain;

Edip-Layth

Woes to people of the canyon.

George Sale

cursed were the contrivers of the pit,

Hamid S. Aziz

Self-destroyed were the owners of the pit;

Mahmoud Ghali

Slain were (i. e., Those who dug a trench, in which they burnt the believers) the companions of the Trench,

Marmaduke Pickthall

(Self-)destroyed were the owners of the ditch

Mohamed Ahmed - Samira

That accursed are the men of the trench

Muhammad Asad

THEY DESTROY [but] themselves, they who would ready a pit

Mustafa Khattab

Condemned are the makers of the ditch—

Progressive Muslims

Dead are the people of the canyon.

Rashad Khalifa

Woe to the people of the canyon.

Sahih International

Cursed were the companions of the trench

Sam Gerrans

Damned be the companions of the trench,

Shabbir Ahmed

Destroy themselves all those who dig ditches for others.

Syed Vickar Ahamed

Accursed are (unbelievers, who become) the makers of the pit (of Fire)

Taqi Usmani

cursed were the People of the Trench,

The Monotheist Group

Destroyed will be the people of the ditch!

Notlar ve kaynaklar

  1. Kaynaklı bilgi — Burûc suresi, 4. ayet kıraati — Mishary Rashid Alafasy. EveryAyah — ayet ayet kıraat arşivi · Kayıtlar kârîlere aittir; arşiv ücretsiz dağıtım için yayımlanır. İzin proje sahibi tarafından yürütülür (karar 2026-09-06).
    ↩
  2. Bağlam metinleri Diyanet İşleri mealindendir; bu ayetin bütün mealleri aşağıdadır. Birleşik numaralar (Diyanet İşleri bu ayetleri tek metin olarak veriyor) aralık olarak yazılır. ↩
  3. Konu başlıkları platform derlemesidir; bir tefsirden alınmamıştır. ↩
  4. Tefsir ayetin kendisi değil, ona getirilmiş bir YORUMDUR; her eser kendi geleneğinden konuşur ve aralarında fark olabilir. Yukarıdaki 2 eser tek doğru olarak değil, kaynağıyla birlikte verilir (plan §12.9). ↩
  5. QuranEnc.com · sürüm 1.0.0 · anahtar turkish_saadi. Rowwad Tercüme Merkezi gözetiminde Türkçeye çevrildi. Selefî geleneğe ait bir tefsirdir; tek başına değil, kaynak etiketiyle ve başka tefsirlerle birlikte gösterilmelidir (plan §12.9).
    Kaynaklı bilgi — Burûc suresi, 4. ayet tefsiri — Tefsîru's-Sa'dî. QuranEnc — Kral Fahd Kur'an-ı Kerim Basım Kompleksi · quranenc.com — yeniden yayin izinli; degistirilmeden, kaynak ve surum belirtilerek
    ↩
  6. Kur'an bütünlüğünü gözeten kısa/özet tefsir; bir kurul eseridir, tek müellifi yoktur. QUL kaynak 258 üzerinden alındı (indirme oturum açmayı gerektirir).
    Kaynaklı bilgi — Burûc suresi, 4. ayet tefsiri — el-Muhtasar. QUL — Quranic Universal Library (Tarteel) · Yeniden yayın izinli — izin proje sahibi tarafından alındı (2026-09-06)
    ↩
  7. Her bağın gerekçesi yanında yazar. Bunlar yorum değil, ortak kıssa / olay / kök / kavram sayımıdır. Meal parçaları Diyanet İşleri mealindendir. ↩
  8. Görüntüler kullanım kısıtlı olduğu için burada gösterilmez, kaynağa bağlanır. Kaynak: Corpus Coranicum (BBAW), CC BY-SA 4.0. ↩
  9. Mealler arasındaki fark yorum farkıdır; hiçbiri tek doğru olarak sunulmaz. ↩